De Dag dat het Dashboard Uitviel
Het gebeurde op een dinsdagochtend. De CEO van een groot logistiek bedrijf bereidde zich voor op een presentatie van kwartaalcijfers toen het operationele dashboard - de digitale hartslag van de organisatie - plotseling vastliep. Geen malware. Geen inbraak. Geen waarschuwing. Alleen stilte.
Elke afdeling zag het probleem anders. IT gaf een update de schuld, cybersecurity vermoedde een leverancier-compromis, operations wees naar het netwerk. Ze hadden allemaal gelijk. En allemaal ongelijk. Het echte probleem was fragmentatie. Elk team beheerde risico's in isolatie, met zijn eigen framework, zijn eigen meetmethoden, en zijn eigen taal. De organisatie had geen gebrek aan beheersmaatregelen; het had een gebrek aan verbinding.
Die ochtend realiseerde de CEO zich iets wat veel leiders te laat ontdekken: je kunt een digitale onderneming niet besturen met analoge structuren.
Voorbij Framework-moeheid
In het afgelopen decennium hebben organisaties zwaar geïnvesteerd in frameworks, audits en certificeringen. Elk belooft orde, volwassenheid en controle. Maar zoals Nichols (2025) waarschuwt in "The Illusion of Frameworks: Why Checklists Can't Deliver Confidence", creëren checklists compliance, geen vertrouwen. Een certificering bewijst de aanwezigheid van controles, niet hun effectiviteit. Een volwassenheidsscore meet afstemming op een model, niet aanpassingsvermogen onder echte omstandigheden. Een audit toont naleving, geen zekerheid.
Dit is de illusie van frameworks: ze bieden kaarten, geen beweging. In een hyperverbonden wereld is documentatie geen verdediging. Wat nu nodig is, is een verenigend besturingssysteem dat frameworks, functies en bewijs samenbrengt in een levende structuur van verantwoordelijkheid.
De governancekloof
Moderne ondernemingen worden bestuurd door fragmenten:
- IT-servicebeheer creëert waarde.
- Cyberbeveiliging beschermt deze.
- Governance, risico en compliance (GRC) waarborgt deze.
Elk onderdeel functioneert efficiënt, maar onafhankelijk. Wanneer governance-intenties, operationele uitvoering en bewijs van zekerheid losgekoppeld zijn, ontstaat systeemrisico. Een enkele zwakke schakel - een verkeerde leveranciersconfiguratie, een menselijke fout - kan sneller door systemen escaleren dan traditionele governance kan reageren.
Om deze kloof te dichten, hebben organisaties een architectuur nodig die deze drie dimensies integreert in een continue cyclus van sturing, uitvoering en verificatie. Een systeem waarbij veerkracht niet wordt geïnspecteerd. Het wordt ontworpen.
De Illusie van Controle
Traditioneel risicomanagement gaat uit van voorspelbaarheid: identificeren, beoordelen, mitigeren. Maar digitale ecosystemen zijn niet voorspelbaar. Ze zijn adaptief, onderling verbonden, en gevoelig voor kettingreacties. De illusie van controle stort in zodra een afhankelijkheid faalt.
In deze realiteit is de vraag niet langer "Hoe voorkomen we verstoringen?" maar "Hoe blijven we presteren terwijl het gebeurt?" Die verschuiving vereist een nieuwe mindset: van het beheren van controles naar het beheren van systeemprestaties onder onzekerheid. Governance, technologie en mensen moeten functioneren als één adaptief netwerk, dat in real-time leert, in plaats van achteraf te rapporteren.
Van Cybersecurity naar Ondernemingsweerbaarheid
Cyberrisico is nu een prestatievariabele. Elk actief dat waarde creëert, brengt ook kwetsbaarheid met zich mee. En elke verstoring - of die nu technisch, regulatoir of menselijk is - test niet alleen de beveiliging, maar ook de continuïteit, het vertrouwen en het leiderschap.
Zoals Harvard Business Review opmerkte in When Cyberattacks Are Inevitable, Focus on Cyber Resilience (2024), "het bepalende vermogen van de moderne onderneming is het vermogen om activiteiten en vertrouwen vol te houden ondanks verstoringen." Dat vermogen kan niet worden gedelegeerd aan IT of uitbesteed aan accountants. Het moet ingebouwd worden in het zenuwstelsel van de organisatie: het bestuursmodel, beslissingscycli en de cultuur van verantwoordelijkheid.
Het afstemmen op de logica van NIST CSF 2.0
Het NIST Cybersecurity Framework 2.0 (2025) vertegenwoordigt een mijlpaal in deze evolutie. Het positioneert cybersecurity opnieuw als een governance-functie, gericht op uitkomsten in plaats van controlemechanismen. Het nodigt leiders uit om van compliance naar zekerheid te bewegen, van checklists naar continue afstemming tussen doelen, risico's en prestaties.
Hoewel NIST definieert hoe goed eruit ziet, definieert het echter niet hoe dit te bereiken. Die "hoe" moet komen van een geïntegreerd systeem dat in staat is om NIST's Bestuur–Identificeer–Bescherm–Detecteer–Reageer–Herstel logica in te bedden in echte operaties - waarbij intentie, bewijs en aanpassingsvermogen worden verbonden in één enkele, meetbare stroom.
Veerkracht als een Systeem, Niet als een Doel
Weerbaarheid is geen programma om te lanceren of een afdeling om te financieren. Het is een eigenschap van een goed bestuurd systeem - het resultaat van coördinatie, feedback en herhaling.
Onderzoek ondersteunt deze systemische benadering. Awad et al. (2024, SpringerOpen) ontdekten dat "organisaties die investeren in continu leren en experimenteren adaptieve capaciteit ontwikkelen waardoor ze kunnen gedijen te midden van onzekerheid." Evenzo toonden Li et al. (2024, PMC) aan dat digitale transformatie weerbaarheid versterkt door "transparantie te verbeteren, agentschapskosten te verlagen en organisatorische besluitvorming te versterken."
Weerbaarheid wordt daarom niet opgebouwd door verdediging maar door ontwerp. Ontwerp dat bestuur, leren en cultuur verbindt tot één ecosysteem van verbetering.
De Menselijke Dimensie van Zekerheid
Technologie dwingt naleving af. Mensen wekken vertrouwen op. Veerkrachtige organisaties zijn die waar elke medewerker - van servicedesk tot bestuurskamer - begrijpt hoe hun beslissingen zowel waarde als kwetsbaarheid beïnvloeden.
Dit vereist operationele geletterdheid: het vermogen om te zien hoe governance-intenties zich vertalen naar dagelijks gedrag. Het vereist ook gedeelde zekerheid: van het controleren van naleving naar het cultiveren van eigenaarschap. Wanneer zekerheid collectief wordt, wordt veerkracht cultureel.
Veerkracht als de Nieuwe ROI
Het echte rendement op investering in het digitale tijdperk is niet efficiëntie, maar continuïteit met integriteit. Veerkrachtige organisaties zetten elke verstoring om in data, elk incident in intelligentie, elk herstel in vernieuwing. Zoals Deloitte opmerkte in How Board and C-Suite Collaboration Can Build Organizational Resilience (2024), "ondernemingen die governance en uitvoering afstemmen, transformeren veerkracht van verdediging naar differentiatie."
Raden van bestuur beginnen niet meer te vragen "Zijn we compliant?" maar "Kunnen we bewijzen dat we veerkrachtig zijn?" Het antwoord zal niet komen uit documenten of audits, maar uit op bewijs gebaseerde systemen die governance, zekerheid en prestaties integreren in een enkel ritme van vertrouwen.
De Weg Vooruit: Van Checklists naar Samenhang
De digitale onderneming heeft geen behoefte meer aan extra frameworks. Het heeft een framework van frameworks nodig. Een verbindend model dat compliance koppelt aan waarde, risico aan innovatie, en governance aan bewijs. Een systeem dat veerkracht meetbaar maakt, leren continu, en zekerheid aantoonbaar.
Dat systeem bestaat al. Het heet het Digital Value Management System®, het operationele model dat gefragmenteerde governance transformeert tot duurzaam vertrouwen, en cyberrisico omzet in operationele veerkracht.
Dankbetuigingen
Speciale dank aan Rick Lemieux en DVMS Institute
Bronnen
- Nichols, D. (2025). The Illusion of Frameworks: Why Checklists Can't Deliver Confidence – The Assurance Mandate Series – Part 1. dvmsinstitute.com
- NIST Cybersecurity Framework 2.0 (2025). NIST CSF 2.0 – A Practical Overlay for Operational Resilience. dvmsinstitute.com
- Li, Y. et al. (2024). Digital Transformation and Enterprise Resilience: Enabling Empowerment. Frontiers in Psychology / PMC.
- Awad, M. et al. (2024). Digital Transformation Influence on Organisational Resilience Through Innovation and Learning. Journal of Innovation and Entrepreneurship, SpringerOpen.
- Harvard Business Review (2024). When Cyberattacks Are Inevitable, Focus on Cyber Resilience.
- Deloitte Insights (2024). How Board and C-Suite Collaboration Can Build Organizational Resilience.
- EY Global Board Risk Survey (2024). What if the Difference Between Adversity and Advantage Is a Resilient Board?
- EY Insights (2025). How Can Enterprises Build Digital Resilience for Trust?
